voor inwoners, met gemeenten
Energietransitie / Regionale Energiestrategie

De RES is een strategie en een middel. Als strategie worden tot 2030 de opgaven van ‘duurzame elektriciteit opwek’ en ‘aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving’ uit het Klimaatakkoord voor een energieregio uitgewerkt. De RES is daarnaast een middel om samenwerking in de regio te organiseren, dit in voorbereiding op de uitvoering van de energieprojecten die voortkomen uit de RES. Bij de ontwikkeling van de RES worden alle partijen: bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners betrokken met als doel om draagvlak te vinden voor keuzes voor o.a. locaties voor windmolens en zonneparken.

Het maken van een RES is één van maatregelen die volgen uit het Klimaatakkoord. Tijdens de onderhandelingen om te komen tot het Klimaatakkoord, hebben de regio’s ervoor gepleit om de opwek van energie op land en het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving niet van bovenaf te bepalen, maar te kiezen voor een bottum-up benadering in de regio’s. Samen is bepaald dat de regio’s met elkaar zorgen voor een opwek van 35 TWh op land in 2030 en voor de verdeling van de duurzame warmtebronnen. De regionale overheden (gemeenten, waterschappen en provincie) leggen vast hoe, met wie en waar dit ingevuld wordt. Daarnaast geeft de RES inzicht in aanbod van duurzame warmtebronnen en de warmtevraag van de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag en energie-infrastructuur.

De RES wordt om de 2 jaar aangepast, zodat er flexibiliteit is om ontwikkelingen, nieuwe inzichten en technologische innovaties een plek te geven.

Het maken van een RES is noodzakelijk om de landelijke doelen van het Klimaatakkoord te halen:
• in 2030 de C02-uitstoot verminderen met 49% ten opzichte van 1997 en met 95% in 2050;
• in 2030 35TWh hernieuwbare energie (zon en wind) op land grootschalige op te wekken;
• woningen en bedrijven geleidelijk van het aardgas af te halen voor verwarming;
• energietransitie te realiseren: van fossiele brandstoffen naar duurzame energie (zon, wind en duurzame warmte).

De RES bevordert de samenwerking in de regio om mogelijkheden te benutten en te onderzoeken wat kansen zijn voor verduurzaming, zoals het benutten van koppelkansen, dubbel ruimtegebruik (bijvoorbeeld zon op afvalberg), economische kansen en het inzetten van vrijkomende restwarmte (bijvoorbeeld warmte van datacenters naar kassen).

Regio Gooi en Vechtstreek is als deelregio onderdeel van de energieregio Noord-Holland Zuid. Er wordt dus geen eigen RES opgesteld voor Gooi en Vechtstreek, maar in de RES van Noord-Holland Zuid heeft iedere deelregio wel een eigen onderdeel.
De andere vijf deelregio’s zijn Zaanstreek/Waterland, Amsterdam, Haarlemmermeer, IJmond/Zuid Kennemerland en Amstelland. In totaal vallen 29 gemeenten onder de energieregio Noord-Holland Zuid. In de deelregio’s vindt ambtelijke en bestuurlijke samenwerking al plaats. Deze deelregio’s kennen ook in hoofdlijnen gemeenschappelijke energieopgaven, landschappelijke kenmerken en stakeholders.

De gemeenten, de provincie en de waterschappen hebben de opdracht om de regionale energiestrategie op te stellen. Dit doen zij samen met de netwerkbeheerder Alliander, experts en maatschappelijke organisaties als energiecoöperaties, (lokale duurzame) energiebedrijven (bijvoorbeeld HVC), agrarische partijen, landschapspartijen- en beheerders, belangenverenigingen, het onderwijs, woningcorporaties, het bedrijfsleven en inwoners.

De ontwikkeling van de RES wordt gefaciliteerd door een onafhankelijke programmaorganisatie, die in opdracht werkt van gemeenten, provincie en waterschappen. Deze partijen leggen de RES vast in hun omgevingsbeleid. Gemeenten zijn hierbij ook verantwoordelijk voor overleg en participatie van bewoners en belanghebbenden in hun werkgebied.

De bestuurlijke bevoegdheden blijven bij de gemeente, provincie en het waterschap. De programmaorganisatie zorgt voor aansturing van het proces om te komen tot de RES. Er wordt verantwoording afgelegd aan de stuurgroep, deze zorgt voor de procesbewaking. In de stuurgroep zitten bestuurlijke vertegenwoordigers vanuit de deelregio’s, de provincie en de waterschappen. Ook Alliander neemt deel in de stuurgroep, vanwege de grote betrokkenheid bij de uitvoering van de energietransitie. Op momenten wordt de stuurgroep uitgebreid met bestuurders van belangrijke betrokken partijen.

De RES beschrijft hoe en waar de regio het aandeel van (grootschalige) duurzame energieopwekking in de regio tot 2030 gaat vergroten. Concreet gaat het om:

– de opwekking van duurzame elektriciteit, als regionale bijdrage aan de landelijke opgave van 35TWh. Het opwekken van duurzame elektriciteit gebeurt met bewezen technologie, namelijk energie-opwek uit zonne- en windenergie. Dit is inclusief het beschrijven van de zoekgebieden voor grootschalige zonnedaken, zonneparken en windmolens (turbines);
– de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. In de regio worden aanwezige duurzame warmtebronnen, de warmtevraag en warmtenetwerk (energie-infrastructuur) geïnventariseerd. Ook wordt beschreven hoe vraag en (potentieel) warmteaanbod aan elkaar gekoppeld kunnen worden;

– het beschrijven van de (ruimtelijke) uitgangspunten, de organisatie rondom de RES (procesbeschrijving en partijen) en hoe de participatie is georganiseerd om tot regionaal gedragen keuzes te komen.

Als inwoner kunt u ook meedoen aan het maken van de RES. Neem hiervoor contact op met uw gemeente om te horen wanneer u kunt meepraten over de RES. En misschien heeft u zelf een goed plan dat bijdraagt aan de energietransitie.

Wat ook een mogelijkheid is, is dat u financieel deelneemt in een energieproject. Zo kunnen we ook zorgen dat niet alleen de lasten, maar ook de lusten van zonne- of windenergie (gedeeltelijk) lokaal terecht komen. Wilt u daar meer over weten, neem dat contact op met de energiecoöperatie bij u in de buurt.

Wilt u meer weten over hoe u uw woning kunt verduurzamen, en of daar subsidies voor zijn? Kijk dan op de site van het duurzaam bouwloket.

1 Oktober moet de RES in concept worden aangeboden aan het Rijk.
Het Rijk kijkt aan de hand van de concept-RES’en of de voorgestelde strategieën voldoende bijdragen aan het realiseren van grootschalige duurzame elektriciteitsopwekking op land (35 TWh). Is dit het geval, dan kunnen de regio’s aan de slag met het verder concretiseren van de RES tot het aangeven van concrete locaties voor 1 juli 2021 (RES 1.0).

Het maken van een RES is niet eenmalig: elke regio bekijkt elke twee jaar opnieuw de RES. Verloopt de uitvoering volgens planning, moet er worden bijgestuurd of moet er nieuwe projecten worden opgenomen? Vervolgens wordt een nieuwe RES gemaakt (RES 2.0 en verder). Dit biedt de mogelijkheid om onder andere technologische ontwikkelingen een plek te geven in de opvolgende RES-en.

De overgang naar duurzame energiebronnen is al zichtbaar in ons landschap. De kunst is om deze verandering zo goed mogelijk in te passen. Hoe kunnen we de visuele gevolgen zoveel mogelijk beperken of juist het landschap versterken? We zoeken hiervoor naar slimme oplossingen zoals meervoudig ruimtegebruik om het effect in het landschap te minimaliseren. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van een zonneweide onder elektriciteitsmasten, een landschappelijke inpassing van een zonneweide of het ondergronds transport van restwarmte.
Voor Gooi en Vecht zijn in de concept RES 10 zogeheten ‘zoekgebieden’ aangewezen [verwijzing naar kaart]. De mogelijkheden in deze zoekgebieden worden de aankomende tijd verkend met alle betrokken partijen. De uiteindelijke keuzes worden gemaakt in de RES die op 1 juli 2021 klaar moet zijn. In het maken van de afwegingen vinden we het belangrijk dat de uitvoering betaalbaar is en de directe omgeving (financieel) kan meeprofiteren van de ontwikkeling. Niet alleen de lasten maar ook de lusten.

Staat uw vraag er niet bij, dan zijn er de volgende mogelijkheden:

1. Bekijk de website van de energieregio Noord Holland Zuid voor meer vragen & antwoorden.
2. Wilt u meer weten over de Regionale Energie Strategie in Nederland, bekijk hier de landelijke website.
3. Meer vragen, antwoorden en informatie vind u op de website van het Klimaatakkoord.

4. Heeft u een vraag over de RES in Gooi en Vechtstreek dan kunt u die stellen aan de programmacoördinator Energietransitie Simon Miske: s.miske@regiogv.nl